มะหาด

มะหาด
สมุนไพรมะหาดทรายมีชื่อแคว้นอื่นๆว่า ปวกชายหาด(จังหวัดเชียงใหม่),มะหาดทรายใบใหญ่(จังหวัดตรัง),หาดทรายขนุน(ภาคเหนือ), ฮัด (ภาคตะวันตกเฉียงเหนือ),หาดทราย(ทั่วๆไป-ภาคกึ่งกลาง),เซยาสู้(กะเหรี่ยง-กำแพง),กาแยตาแปตาแปง (มลายู-จังหวัดนราธิวาส),ขนุนป่าฯลฯ
ชื่อวิทยาศาสตร์ : Artocarpus lakoocha Roxb.

ลักษณะของมะหาด ผงปวกหาด เตรียมได้จากแก่นมะหาดสับเป็นชิ้นเล็ก ๆ ต้มเคี่ยวกับน้ำจนเกิดฟอง ช้อนฟอง ใส่ในผ้าขาวบาง ทำให้สะเด็ดน้ำ แล้วนำมาตากให้แห้ง จะได้ผงสีนวลจับกันเป็นก้อน นำไปย่างไฟจนเหลือง เรียกก้อนที่ได้ว่า “ปวกหาด” ปวกหาดมีรสร้อนเมาเบื่อผลดีทางสมุนไพร:แบบเรียนยาไทยใช้ปวกหาดทรายเป็นยาถ่ายพยาธิด้ายพยาธิไส้เดือนแล้วก็พยาธิตัวตืดสำหรับเด็กสารที่ออกฤทธิ์เป็น 2 , 4 , 3 , 5 – tetrahydroxystillbeneจากการเล่าเรียนไม่เจอความเป็นพิษขนาดที่ใช้เป็นผงปวกหาดทราย 3 กรัมละลายน้ำเย็นดื่มช่วงเช้ามืดจากนั้นราว 2 ชั่วโมงให้รับประทานยาถ่าย(ดีเกลือ)นอกจากนั้นยังคงใช้ละลายน้ำทาแก้คัน“ปวกชายหาด”จัดเตรียม โดยการต้มแก่นไม้กับน้ำกรองแก่นไม้ออกบีบน้ำออกให้แห้งจะได้ผงสีนวลจับกันเป็นก้อนปิ้งไฟจนกระทั่งเหลืองเรียกก้อนนี้ได้ว่า ปวกชายหาด

สรรพคุณของประโยชน์มะหาด แก่นมะชายหาดมีคุณประโยชน์เป็นยาแก้ดวงใจหม่นหมองอลหม่านแก้อาการนอนไม่หลับ(แก่น) แก่นมีคุณประโยชน์เป็นยาแก้ลม(แก่น,แก่นแก่นไม้,ผงปวกหาดทราย) ช่วยแก้อาการอยากดื่มน้ำ(แก่น,ผงปวกชายหาด) เปลือกต้นสดเอามาต้มกับน้ำดื่มเป็นยาแก้ไข้ หรือ จะใช้รากสด หรือ แห้งเอามาต้มกับน้ำดื่มเป็นยาแก้ไข้ก็ได้(เปลือกต้น,ราก)แก่นมีรสร้อนคุณประโยชน์เป็นยาแก้ไข้ต่างๆ(แก่น) รากมะหาดทรายสด หรือ แห้งเอามาต้มกับน้ำดื่มเป็นยาแก้พิษร้อนใน(ราก) ช่วยแก่ต้นตานขโมย(แก่นแก่นไม้) แก่นมะหาดทรายมีคุณประโยชน์ช่วยแก้โรคกษัยไตทุพพลภาพกษัยเสียดกษัยดานกษัยสึกกร่อนกษัยลมพานไส้กษัยทำให้ตั้งครรภ์ผูก(แก่น) ช่วยแก้อาการไม่อยากอาหาร(แก่น,ผงปวกหาดทราย) ช่วยแก้เสลด(แก่น) แก่นมะชายหาดมีรสร้อนมีคุณประโยชน์เป็นยาแก้กษัยละลายเลือดกระจัดกระจายเลือด(แก่น,ผงปวกชายหาด)